Voorwoord Raak September 2020

Aanraakhonger

Aanraakhonger2020, wat is me dat allemaal!? Het jaar van mondmaskers, lockdownparty’s en e-peritieven. Maar vooral het jaar zonder … Zonder kwb-activiteiten, zonder reizen, zonder EK voetbal. En zonder contact. Dat laatste weegt bij veel mensen het zwaarst door. Social distancing - het was misschien beter geweest om te spreken van physical distancing - werd de norm. We moesten uit elkaars buurt blijven, maar ondanks de afstand elkaar wel nabij zijn. We moesten niet alleen thuisblijven, maar ook onze fysieke contacten beperken. We mochten minder mensen zien en aanraken.

Aanraken is nochtans een levensbehoefte, even noodzakelijk als eten en drinken. Aanraking is belangrijk voor de mens. Het aanraken en aangeraakt worden, is net wat ons mens maakt. Een kleine aanraking, een snelle knuffel: ze doen wonderen en zorgen voor instant geluk.
Wetenschappers schatten dat het effect van een aanraking tien keer sterker is dan dat van woorden. Het is een betrouwbaar signaal waaruit iemands ware bedoeling duidelijk blijkt. Een knuffel is niet goed te faken, dat voel je al snel.
Aanraken heeft bovendien ook een sociaal effect. Uit onderzoek blijkt dat het mensen minder agressief, vriendelijker, liefdevoller en hulpvaardiger maakt.

Het verschijnsel dat ontstaat als je lang niet meer bent aangeraakt en/of verlangt naar fysiek contact heet huidhonger of aanraakhonger. Een gebrek aan aanraking dus. Een situatie die makkelijk ontstaat, zeker in coronatijden, en meer invloed heeft op mensen dan je zou denken.

Het effect van een aanraking is tien keer sterker dan dat van woorden

We gingen op zoek naar alternatieven. Elleboogjes geven als begroeting maakte opgang, we praten op veilige afstand, we telefoneren, skypen en zoomen meer, en de sociale media boomen. Zelfs vele ouderen gingen de voorbije maanden online om op afstand contact te blijven houden met hun kinderen en kleinkinderen.
Nochtans is een van de belangrijkste oorzaken van aanraakhonger net de digitalisering. Er is veel contact op afstand en dat levert weinig knuffels op. Ondanks alle apps en surrogaten heerst huidhonger. Velen missen nabijheid en hunkeren naar fysiek contact: een knuffel, schouderklopje, handdruk, omhelzing, zoen.

Ruimer dan aanraakhonger gaat het ook om een behoefte aan verbondenheid: samen door de lockdown, door een tijd van ziekte, dood en besmetting. Samen werk maken van een doorstart van ons leven en van een warme samenleving, vaak met nieuwe vormen van solidariteit en verbondenheid. Maar vooral: SAMEN!

Laten we hopen dat COVID-19 een virus wordt van solidariteit, met mensen in onze omgeving, met mensen elders op deze wereld, én met de volgende generaties.